Thema: Erfgoed

Historische-geografische structuren, patronen en elementen

De Over-Betuwe is een oud cultuurlandschap in het rivierengebied dat wordt gekenmerkt door de opbouw in uiterwaarden, oeverwallen en kommen. De Waaldijk vormt een belangrijk historisch-geografisch element in het landschap. In de loop van de eeuwen is de dijk met enige regelmaat aangepast, verlegd en opgehoogd. Ook liggen binnen het plangebied diverse historische dijken/kades en restanten van de IJssellinie. Verder zijn oude kavelpatronen (Slijk-Ewijk) en de overgebleven kolken van dijkdoorbraken van belang. De kaart geeft de locaties van cultuurhistorische structuren en elementen aan. Bij de Altena liggen restanten van een loswal uit 1875.

Historische (steden)bouwkundige ensembles en elementen

Er liggen twee forten binnen het onderzoeksgebied die zijn gebouwd in 1862 ter verdediging van de stad Nijmegen. Aan de Waaldijk ten westen van Lent ligt het fort Beneden-Lent of Nieuw Knodsenburg. Het fort is een rijksmonument (nr. 14955). Ten oosten van Lent ligt het fort Boven-Lent of Sprokkelenburg (nr. 14952).

Aan de dijk liggen twee door het rijk beschermde landgoederen met historische tuin- en parkaanleg. Het gaat om de buitenplaats Huis Oosterhout en landgoed huis te Loinen (Loenen). Op de landgoederen staan verschillende panden die eveneens opgenomen zijn in het rijksmonumentenregister. De meeste staan echter meer dan 100 m van de dijk verwijderd.

Naast de bovengenoemde forten staan er nog drie rijksbeschermde objecten tegen de dijk. Het betreft:

  • de hervormde kerk van Slijk-Ewijk uit de 15e eeuw (nr. 36759, 36758), Dorpsstraat 70;
  • een 17e-eeuwse, gepleisterde boerderij met muurankers en hoog, rieten wolfdak (nr. 36760), Waaldijk 13;
  • boswachterswoning uit 1851 behorende bij het landgoed huis te Loinen (nr. 520776), Waaldijk 11.

Archeologische (verwachtings)waarden

Het gebied is al vanaf de steentijd bewoond en kenmerkt zich door de aanwezigheid van een groot aantal archeologische monumentterreinen (AMK-terreinen) vanaf de prehistorie tot en met heden (Archeodienst, 2016).

Aardkundige waarden

Hoewel er geen beschermde aardkundige waarden aanwezig zijn in het gebied, zijn er wel elementen aanwezig van aardkundige waarde. Het betreft de relicten van crevassen (waaiervormige oeverwaldoorbraken), strangen (nevengeulen, met name in de Loenensche Buitenpolder) en de kolken (gevolg van dijkdoorbraken) bij Loenen, Oosterhout en Lent.

Klap tekst in
Klap tekst in